Technologie met een hart
Eenzaamheid is een van de grootste sociale uitdagingen van onze tijd. In Nederland voelt bijna de helft van alle volwassenen zich eenzaam — en voor ouderen die een partner of dierbare hebben verloren, is die eenzaamheid vaak het diepst.
Dit project onderzoekt een nieuwe benadering: een AI-companion via WhatsApp die is gemodelleerd naar de persoonlijkheid, spreekstijl en gewoontes van de overleden dierbare. Geen vervanging, maar een troostende, vertrouwde aanwezigheid die proactief contact opneemt — precies zoals die persoon dat zou doen.
In samenwerking met Rotterdamse welzijnsorganisaties gaan we langs bij eenzame ouderen, verzamelen we (met toestemming) persoonlijke verhalen en herinneringen, en bouwen we met OpenClaw een gepersonaliseerde companion. Daarna evalueren we of deze aanpak daadwerkelijk helpt.
*ElliQ pilot New York, 2022-2023 (Bron: Fortune, 2025)
Een leegte die niemand kan vullen
Na het verlies van een partner vallen niet alleen de gesprekken weg — er verdwijnt een heel universum van dagelijkse rituelen, kleine gewoontes en onuitgesproken verbondenheid. De goedemorgen-kus, het boodschappenlijstje op het aanrecht, de vaste grap bij het avondeten.
Wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat deze emotionele eenzaamheid fundamenteel verschilt van sociale eenzaamheid. Het is niet op te lossen door "meer onder de mensen te komen." Zelfs ouderen met een groot sociaal netwerk, actief in vrijwilligerswerk en in goede gezondheid, ervaren deze diepe leegte. Het gaat om het missen van die ene specifieke persoon.
Eenzaamheid na partnerverlies treft vrijwel iedereen, ongeacht persoonlijke omstandigheden. Een sterk sociaal netwerk beschermt niet tegen deze specifieke vorm van eenzaamheid.
— Bright Elephant, op basis van onderzoek Monash University (2025)Bestaande interventies — huisbezoeken, groepsactiviteiten, lotgenotencontact — zijn waardevol maar richten zich primair op sociale eenzaamheid. Er is een blinde vlek voor de emotionele kern: het gemis van de unieke persoonlijkheid, de vertrouwde stem, de specifieke manier waarop die ene persoon de wereld beleefde.
Rotterdam kent hierin een bijzondere urgentie. In 2012 was 56% van de 75-plussers eenzaam, ruim boven het landelijk gemiddelde. Ondanks intensieve interventies blijft eenzaamheid een van de grootste sociale vraagstukken van de stad.
Wat willen we bereiken?
Het doel van dit project is het ontwikkelen, implementeren en evalueren van een gepersonaliseerde WhatsApp AI Companion die emotionele eenzaamheid bij ouderen in Rotterdam vermindert — door de communicatiestijl en persoonlijkheid van een overleden dierbare na te bootsen.
Samenwerken
Partnerschappen opbouwen met minimaal 3 Rotterdamse welzijnsorganisaties die zich inzetten tegen eenzaamheid.
Bouwen
Een werkend prototype ontwikkelen met OpenClaw dat via de WhatsApp Business API proactief communiceert.
Personaliseren
Elke companion uniek maken op basis van verhalen, foto's, uitdrukkingen en gewoontes van de overleden dierbare.
Proactief contact
Dagelijkse check-ins, medicijnherinneringen, gedichten of herinneringen — precies zoals de dierbare dat zou doen.
Evalueren
Feedback verzamelen via persoonlijke gesprekken om te meten of de companion daadwerkelijk eenzaamheid vermindert.
Ethisch handelen
Transparantie, informed consent, AVG-compliance, crisisdetectie en een altijd beschikbare stopknop garanderen.
Voor wie doen we dit?
Onze primaire doelgroep bestaat uit eenzame ouderen in Rotterdam die een partner of andere dierbare hebben verloren. Dit zijn mensen voor wie het dagelijkse gemis — de lege stoel, de stille ochtenden, het ontbreken van die vertrouwde stem — het zwaarst weegt.
We bereiken hen via Rotterdamse welzijnsorganisaties die al een vertrouwensband hebben opgebouwd. Deelname is altijd vrijwillig, en elke stap wordt samen met de deelnemer bepaald.
Profiel van onze deelnemer
Emotionele eenzaamheid gaat niet over het aantal mensen om je heen. Het gaat over het missen van die ene specifieke klik — die ene persoon die er niet meer is.
— Vedder, A. (2025). Promotieonderzoek Universiteit Utrecht